شرکت متا (مالک فیسبوک و اینستاگرام) یک گام فراتر از زمین برداشته تا تشنگی روزافزون هوش مصنوعی خود را با انرژی پاک و بیوقفه سیراب کند. این شرکت فناوری دیروز چهارشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ از امضای توافقی بیسابقه با استارتآپ فضایی "اوروِیو انرژی" خبر داد که بر اساس آن قرار است تا پایان دهه جاری، ۱ گیگاوات برق خورشیدی از مدار زمین دریافت کند.
ماجرا از این قرار است: پنلهای خورشیدی روی زمین در روز عالی کار میکنند، اما غروب خورشید، تولیدشان متوقف میشود. راهحل متا اما فرستادن مزارع خورشیدی به جایی است که خورشید هرگز غروب نمیکند. اوروِیو انرژی قصد دارد هزاران ماهواره را در مدار زمینهمگام (Geosynchronous Orbit) در فاصله ۳۵ هزار کیلومتری زمین مستقر کند. این ماهوارهها نور خورشید را در فضا جمعآوری و سپس آن را بهصورت پرتو فروسرخ کمشدت به سمت تاسیسات خورشیدی مستقر در زمین ارسال میکنند تا برق را به طور شبانهروزی تولید کنند.
نکته جالب این است که بر خلاف طرحهای قدیمی که از لیزرهای پرقدرت یا امواج مایکروویو استفاده میکردند، اوروِیو از پرتو فروسرخ پهن و ایمن استفاده میکند. مارک برته، مدیرعامل این استارتآپ، با اطمینان میگوید: «حتی میتوانید مستقیم به پرتو ماهوارهمان نگاه کنید و هیچ خطری شما را تهدید نمیکند.»
متا در بیانیهای رسمی اعلام کرده است که اولین ماموریت آزمایشی مداری در سال ۲۰۲۸ انجام خواهد شد و اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، تزریق تجاری برق به شبکه آمریکا از سال ۲۰۳۰ آغاز خواهد شد.
اما داستان به همین جا ختم نمیشود. مشکل دیگری که مزارع خورشیدی زمینی با آن دست و پنجه نرم میکنند، نبود ذخیرهسازهای کارآمد برای چندین روز است. متا همزمان با استارتآپ دیگری به نام "نون انرژی" نیز قراردادی به امضا رسانده تا سامانههای ذخیرهسازی فوقالعاده طولانیمدت (بیش از ۱۰۰ ساعت) را پیادهسازی کند که فراتر از توان باتریهای لیتیومیونی معمولی عمل میکند. این سیستمها با استفاده از پیلهای سوختی اکسید جامد برگشتپذیر و ذخیرهسازهای کربنپایه، میتوانند انرژی خورشیدی ذخیرهشده را برای چندین روز متوالی تأمین کنند.
نات سهلستروم، معاون انرژی و پایداری متا، در این باره گفت: «فناوری خورشیدی فضایی یک گام متحولکننده به جلو محسوب میشود؛ با استفاده از زیرساختهای موجود روی زمین، انرژی بدون وقفه را از مدار دریافت خواهیم کرد.»
گفتنی است متا در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۸ هزار گیگاواتساعت برق مصرف کرده است؛ رقمی که برای روشن نگه داشتن ۱.۷ میلیون خانه در طول یک سال کافی است. این شرکت در ادامه استراتژی متنوعسازی سبد انرژی خود، پیشتر نیز قراردادهایی برای دریافت ۳۰ گیگاوات انرژی تجدیدپذیر و ۶.۶ گیگاوات انرژی هستهای منعقد کرده است.
