در دنیای امروز که حجم پردازشهای هوش مصنوعی و ابرمحاسبات لحظه به لحظه افزایش مییابد، سیستمهای خنککننده هوشمند به اولویت اول دیتاسنترها تبدیل شدهاند و روشهای سنتی و پرهزینه «خنککاری با هوا» دیگر جوابگوی گرمای طاقتفرسای پردازندههای نسل جدید نیستند. از این رو شرکت های بزرگ به سمت تکنولوژی های جدید تر و عمیق تر برای خنک سازی دیتاسنترها رفتهاند. و این روش را به عنوان روش غوطهوری در روغن نامگذاری کردهاند .
به گزارش داده های موجود بر روی وبسیات های شرکت های فناوری بزرگ دنیا غولهای فناوری دیگر از روشهای سنتی برای خنک سازی دیتاسنتر های خود پاسخ نمیگیرند، به همین دلیل راه حل «شناور کردن سرورها در روغن» را انتخاب کردهاند. فناوری جدید خنککاری غوطهوری (Immersion Cooling) رکوردهای مصرف انرژی را شکسته و PUE را به ۱.۱ رسانده است.
خنککاری غوطهوری چیست؟
در این روش، سرورها بهطور کامل در یک مایع مخصوص و غیررسانا (مانند روغن مخصوص) غوطهور میشوند. از آنجایی که این مایعات رسانای جریان برق نیستند، قطعات الکترونیکی بدون هیچ اتصالی کار میکنند و گرمای شدید CPU و GPU مستقیماً به مایع منتقل شده و سپس توسط سیستمهای بازیافت حرارت دفع میشود. این روش در تست ها اولیه توانسته امتیازهای بسیار خوبی برای این تکنولوژی ثبت کند .
چرا این روش در حال گسترش است ؟
۱. کاهش چشمگیر مصرف انرژی: مطالعات جدید نشان میدهد این روش مصرف انرژی را تا ۴۸ درصد کاهش میدهد.
۲. شاخص PUE ایدهآل: PUE یا بهرهوری انرژی در این روش به کمتر از ۱.۱ رسیده است؛ یعنی تقریباً تمام انرژی صرف پردازش میشود.
۳. حذف فنها و صدای آزاردهنده: با حذف فنها و سیستمهای تهویه پرهزینه، هزینههای عملیاتی (OPEX) کاهش مییابد.
۴. افزایش طول عمر تجهیزات: حرارت، دشمن اصلی قطعات سختافزاری است. خنککاری یکدست، عمر قطعات را به شدت افزایش میدهد.
کاربردی موفق: الهام از یک پروژه واقعی
شرکت مدیاتک (MediaTek) اخیراً در تایوان از مرکز داده جدید خود با این فناوری جدید رونمایی کرده و نتیجه به دست آمده بسیار شگفتانگیز بوده است: کاهش PUE به ۱.۱ و افزایش ۲.۶ برابری راندمان خنکسازی. بر اساس گزارشهای منتشر شده، این مرکز داده با ظرفیت ۴۵ مگاوات، ماهانه قادر به پردازش ۱۳۸ میلیارد توکن است که نشان میدهد خنککاری مناسب چقدر میتواند کارایی را افزایش دهد.
آینده بازار این فناوری : تا ۱۸ میلیارد دلار ارزش سود این فناوری
طبق گزارشهای تحلیلی شرکت های تکنولوژی ، بازار جهانی این فناوری در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۸ تا ۴.۸ میلیارد دلار ارزش داشته است. پیشبینی میشود این رقم با نرخ رشد سالانه حدود ۲۵ درصد، تا سال ۲۰۳۲ به بیش از ۱۸ میلیارد دلار برسد. شرکتهای بزرگی مانند فوجیتسو، Vertiv، Green Revolution Cooling و Submer در صدر این تحول قرار دارند.
جمعبندی:
این فناوری دیگر یک خیال یا طرح تجاری نیست یک الزام برای قول های فناوری است . در رقابتی که هوش مصنوعی هر روز به شکل تازه ای نمایان میشود ، هر دیتاسنتری که به سمت خنککاری غوطهوری نرود، در مصرف انرژی و هزینههای خود عقب خواهد افتاد. به نظر میرسد دوران جدیدی از «استفاده از مایع ها برای کاهش دمای قطعات » در صنعت IT آغاز شده است.
- منابع خبر
1. مقاله تخصصی یاهو نیوز تایوان درباره راهاندازی مرکز داده مدیاتک با فناوری غوطهوری (منتشر شده در مه ۲۰۲۶)
2. گزارش اختصاصی iThome تحت عنوان «مرکز داده مدیاتک و کاهش PUE به ۱.۱ با فناوری خنککاری غوطهوری»
3. گزارش بازار آیندهنگر 360iResearch درباره پیشبینی بازار خنککاری غوطهوری تا سال ۲۰۳۲ (ارزش ۱۸ میلیارد دلاری)
4. گزارش شرکت Global Market Insights درباره تحلیل بازار خنککاری غوطهوری در بازه ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۵ با نرخ رشد مرکب ۱۹.۸ درصدی