تسلا رودستر نسل جدید با نمایشی متفاوت دوباره خبرساز شده است؛ خودرویی که طبق نمایش ارائه شده، می‌تواند روی یک رمپ وارونه بماند، در هوا مانور دهد و با کمک پیشرانه‌های گاز فشرده حرکت کند. ایلان ماسک می‌گوید تولید این ابرخودرو در سال ۲۰۲۸ آغاز خواهد شد؛ اما آیا واقعاً با یک خودروی پرنده روبه‌رو هستیم؟
پس از نزدیک به ۹ سال انتظار، تسلا بار دیگر نسل جدید رودستر را به نمایش گذاشت؛ خودروی اسپرتی که این بار به جای تمرکز صرف بر سرعت و شتاب، با قابلیت‌هایی الهام گرفته از فناوری هوافضا توجه‌ها را جلب کرد. مراسم رونمایی در یکی از مراکز آزمایش اسپیس ایکس در تگزاس برگزار شد و بیشتر از آنکه به معرفی معمول یک خودرو شباهت داشته باشد، به نمایشی مهندسی و پرهیجان شبیه بود.
تسلا رودستر چگونه از زمین بلند شد؟
در جریان مراسم، رودستر از یک رمپ مرتفع و شیب‌دار بالا رفت و با کمک سامانه مکش هوا در زیر بدنه، در وضعیت وارونه روی سطح باقی ماند. سپس خودرو از رمپ جدا شد، در هوا چرخید و با کمک نازل‌های تعبیه شده در سامانه پیشران به زمین بازگشت.
در بخش دیگری از نمایش، خودرو از فراز چند محصول دیگر تسلا عبور کرد و مانوری انجام داد که لارس موراوی، معاون مهندسی تسلا، آن را «کیک‌فلیپ» نامید.
یکی از نکات جالب این نمایش، نبود راننده در خودرو بود. ایلان ماسک با اشاره به خطرهای احتمالی آزمایش گفت این تصمیم برای جلوگیری از آسیب دیدن افراد گرفته شده است. او همچنین هشدار داد که موفقیت چنین فناوری تضمین‌شده نیست.
این نمایش، توجه‌ها را به ایده‌ای جلب کرد که تا همین اواخر بیشتر در فیلم‌های علمی تخیلی دیده می‌شد: خودرویی که علاوه بر حرکت روی جاده، بتواند با استفاده از نیروی پیشران از زمین جدا شود و مانورهایی در هوا انجام دهد.
فناوری اسپیس ایکس چه نقشی در خودروی پرنده تسلا دارد؟
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های مطرح‌شده درباره رودستر جدید، استفاده از پیشرانه‌های گاز سرد است؛ فناوری که با خروج گاز فشرده از نازل‌ها، نیروی رانش ایجاد می‌کند. این نیرو می‌تواند برای تغییر جهت یا کنترل حرکت وسیله به کار برود.
طبق گزارش‌های منتشر شده، رودستر از ۱۰ نازل و مخازن هوای پر فشار برای اجرای مانورها استفاده می‌کند. تسلا همچنین سامانه‌ای مبتنی بر مکش هوا را در زیر بدنه در نظر گرفته است که به خودرو امکان می‌دهد به سطح رمپ بچسبد.
این دو فناوری وظایف متفاوتی دارند. مکش هوا می‌تواند خودرو را به سطح نزدیک نگه دارد، درحالی‌که پیشرانه‌های گاز فشرده نیروی لازم برای تغییر حرکت را فراهم می‌کنند. ترکیب این سامانه‌ها، در صورت تحقق مشخصات اعلام‌شده، می‌تواند رودستر را از خودروهای اسپرت متعارف متمایز کند.
ماسک این پروژه را حاصل همکاری تسلا، به‌عنوان سازنده خودروهای برقی، و اسپیس‌ایکس، شرکت فعال در حوزه فناوری موشکی، توصیف کرده است. با این حال، جزئیات فنی نهایی و عملکرد این سامانه‌ها در نسخه تولیدی باید به‌طور مستقل بررسی شود.
شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در کمتر از یک ثانیه
رودستر فقط به‌خاطر قابلیت‌های نمایشی خود خبرساز نشده است. یکی از ادعاهای مطرح‌شده درباره این خودرو، شتاب‌گیری از صفر تا حدود ۹۷ کیلومتر بر ساعت در کمتر از یک ثانیه است.
بر اساس گزارشات، در جریان نمایش زمان ۰٫۸۱ ثانیه برای شتاب‌گیری اعلام شد. ایلان ماسک نیز گفته است نسخه تولیدی ممکن است عملکردی بهتر از نمونه نمایش داده شده داشته باشد.
اگر این عدد در شرایط استاندارد و با آزمون مستقل تأیید شود، رکوردی استثنایی در دنیای خودروهای جاده‌ای خواهد بود. البته شتاب چنین بالایی تنها به قدرت پیشرانه وابسته نیست؛ چسبندگی لاستیک‌ها، وضعیت سطح مسیر، کنترل خودرو و نیروی واردشده به بدن سرنشینان نیز اهمیت زیادی دارند.
خود ماسک هم به فشارهای شدید ناشی از شتاب اشاره کرده است. بنابراین، دستیابی به چنین عملکردی در یک نمونه آزمایشی با ارائه خودرویی ایمن برای استفاده روزمره یکسان نیست.
آیا تسلا رودستر واقعاً یک خودروی پرنده است؟
پاسخ به این سؤال به تعریف «پرواز» بستگی دارد. جدا شدن کوتاه‌مدت از زمین یا اجرای مانور با کمک پیشرانه، لزوماً به معنای توانایی پرواز پایدار و کنترل‌شده نیست.
خودرویی که قرار است هم در جاده حرکت کند و هم قابلیت پرواز داشته باشد، با چالش‌های مهندسی جدی روبه‌رو است. خودرو به بدنه مقاوم، تجهیزات ایمنی و ساختاری مناسب تصادف نیاز دارد؛ در مقابل، وسایل پرنده برای تولید نیروی بالابر کافی و حفظ تعادل به طراحی دقیق و کنترل وزن وابسته‌اند.
راجر کانر، متخصص تاریخ پرواز عمودی در موزه ملی هوا و فضای اسمیتسونیان، در اظهارنظری که در گزارش‌های خبری نقل شده، به تعارض میان الزامات طراحی خودرو و هواگرد اشاره کرده است. جیم دوخوفنی، مدیرعامل شرکت آلف که روی وسایل نقلیه پرنده کار می‌کند، نیز پایداری و گذار از برخاست عمودی به حرکت رو به جلو را از دشوارترین بخش‌های توسعه این فناوری دانسته است.
در نتیجه، نمایش رودستر را باید از اثبات توانایی پرواز پایدار در شرایط واقعی جدا کرد. برای استفاده از چنین وسیله‌ای در جاده‌ها و آسمان، مسائل ایمنی، مقررات حمل و نقل و الزامات هوانوردی نیز باید حل شوند.
طراحی رودستر از هواپیماهای پیشرفته الهام گرفته است
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در طراحی رودستر جدید از هواپیماهای پیشرفته‌ای مانند هواپیمای شناسایی SR-71 و جنگنده F-35 الهام گرفته شده است. بدنه آیرودینامیک، خطوط زاویه‌دار و طراحی متفاوت بخش عقب، ظاهر این خودرو را از بسیاری از خودروهای اسپرت متداول متمایز می‌کند.
گزارش‌ها همچنین به استفاده از فرمان الکترونیکی بدون اتصال مکانیکی مستقیم و صندلی‌هایی اشاره می‌کنند که در ساختار شاسی جای گرفته‌اند. سامانه‌های پیشران و فن‌ها نیز در بخش عقب و اطراف دیفیوزر قرار دارند و بال عقب جمع‌شونده برای افزایش نیروی رو به پایین در نظر گرفته شده است.
با وجود این طراحی متفاوت، هنوز باید منتظر مشخصات نهایی نسخه تولیدی ماند تا روشن شود کدام قابلیت‌ها با چه تغییراتی به خودروی قابل‌فروش راه پیدا خواهند کرد.
چرا رونمایی رودستر پس از ۹ سال اهمیت دارد؟
تسلا نسل جدید رودستر را نخستین بار در سال ۲۰۱۷ معرفی کرد و در آن زمان وعده داده بود تحویل خودرو در سال ۲۰۲۰ آغاز شود. در آن مقطع، مشخصاتی مانند شتاب صفر تا ۹۷ کیلومتر بر ساعت در ۱٫۹ ثانیه، حداکثر سرعت بیش از ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت و برد حرکتی نزدیک به ۱۰۰۰ کیلومتر برای آن اعلام شده بود.
بااین‌حال، برنامه عرضه بارها به تعویق افتاد. تسلا در سال‌های بعد توسعه محصولات دیگری را در اولویت قرار داد و رودستر به یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌های خودروسازی تبدیل شد که زمان عرضه آن بارها تغییر کرده است.
در ادامه، ماسک از بسته‌ای مرتبط با فناوری اسپیس‌ایکس سخن گفت که قرار بود قابلیت‌های حرکتی خودرو را افزایش دهد و امکان استفاده از پیشرانه‌های گاز سرد را فراهم کند. نمایش اخیر، دست‌کم بخشی از همین ایده‌های بلندپروازانه را دوباره در کانون توجه قرار داده است.
اکنون ماسک آغاز تولید را برای سال ۲۰۲۸ وعده داده است. بااین‌حال، تا زمانی که تولید انبوه آغاز نشود و خودرو به دست مشتریان نرسد، این تاریخ را باید برنامه اعلام‌شده شرکت دانست، نه تضمینی برای عرضه قطعی.
آینده خودروهای پرنده؛ رویا یا مسیر تازه فناوری؟
رودستر جدید نشان می‌دهد که مرز میان صنعت خودرو و فناوری هوافضا همچنان در حال تغییر است. پیشرفت باتری‌ها، سامانه‌های کنترل الکترونیکی، نرم‌افزار و پیشرانه‌های پیشرفته می‌تواند امکان طراحی وسایل نقلیه متفاوتی را فراهم کند.
بااین‌حال، تبدیل یک نمایش هیجان‌انگیز به محصولی ایمن، قابل اعتماد و مناسب استفاده روزمره، مرحله‌ای بسیار دشوارتر است. رودستر باید علاوه بر اثبات قابلیت‌های حرکتی خود، الزامات ایمنی و قانونی را نیز برآورده کند.
فعلاً پرسش اصلی این نیست که تسلا در مراسم رونمایی توانست خودرویی را از زمین جدا کند یا نه؛ بلکه این است که آیا می‌تواند این فناوری را به محصولی تولیدی تبدیل کند که مردم واقعاً بتوانند از آن استفاده کنند. پاسخ این پرسش احتمالاً تا روشن‌شدن وضعیت تولید رودستر در سال‌های آینده مشخص نخواهد شد.
